อัตราสิ้นเปลืองรถไฟฟ้าคืออะไร ช่วยให้รถ EV วิ่งไกลขึ้นได้อย่างไร

ความเข้าใจเรื่องอัตราสิ้นเปลืองพลังงานของรถไฟฟ้าไม่เพียงแต่ช่วยให้เราทราบว่ารถอีวีแต่ละรุ่นสามารถวิ่งได้ไกลแค่ไหน แต่ยังเป็นกุญแจสำคัญในการทำความเข้าใจปัจจัยต่างๆ ที่ส่งผลต่อระยะทางที่รถ EV สามารถวิ่งได้จริง ไม่ว่าจะเป็นขนาดของแบตเตอรี่ ประสิทธิภาพของมอเตอร์ ลักษณะการขับขี่ ยางที่ใช้กับรถยนต์ไฟฟ้า ไปจนถึงสภาพแวดล้อมภายนอก

บทความนี้จะเจาะลึกถึงความหมายของอัตราสิ้นเปลืองในบริบทของรถยนต์ไฟฟ้า และจะพาคุณไปสำรวจว่ามีปัจจัยอะไรอีกบ้างที่มีส่วนช่วยให้รถ EV วิ่งได้ไกลขึ้น เพื่อให้คุณสามารถเลือกและใช้งานรถไฟฟ้าได้อย่างเต็มประสิทธิภาพที่สุด

ในโลกของยานยนต์ไฟฟ้า คำว่า "อัตราสิ้นเปลือง" อาจฟังดูแตกต่างจากรถยนต์สันดาปภายในที่เราคุ้นเคยที่ใช้หน่วยกิโลเมตรต่อลิตร (km/L) สำหรับรถยนต์ไฟฟ้าแล้วอัตราสิ้นเปลืองรถไฟฟ้าคือการวัดประสิทธิภาพการใช้พลังงานของรถยนต์ไฟฟ้า โดยบอกว่ารถใช้พลังงานไฟฟ้าไปเท่าไหร่ในการวิ่งเป็นระยะทางที่กำหนด หรือในทางกลับกัน หากรู้ว่าใช้พลังงานไฟฟ้าไปกี่หน่วยก็จะทราบได้ว่ารถอีวีคันนั้นวิ่งไปได้ไกลแค่ไหน โดยหน่วยที่นิยมใช้กันแพร่หลายในปัจจุบันคือ กิโลวัตต์-ชั่วโมงต่อ 100 กิโลเมตร (kWh/100 km) ซึ่งเป็นสิ่งที่บอกว่ารถใช้พลังงานไฟฟ้าไปกี่กิโลวัตต์-ชั่วโมง เพื่อให้วิ่งได้ระยะทาง 100 กิโลเมตร ยิ่งรถอีวีคันใดมีตัวเลขนี้ต่ำเท่าไร ยิ่งแสดงว่ารถคันนั้นประหยัดไฟฟ้าได้ดีขึ้นเท่านั้น

นอกจากนี้ ยังมีหน่วยที่อาจพบเห็นได้บ้างในบางประเทศหรือจากผู้ผลิตบางราย เช่น Wh/km (วัตต์-ชั่วโมงต่อกิโลเมตร) หรือ ไมล์ต่อกิโลวัตต์-ชั่วโมง (miles/kWh) ซึ่งเป็นการบอกว่าใน 1 กิโลวัตต์-ชั่วโมง รถสามารถวิ่งได้ระยะทางเท่าไหร่ ซึ่งในทางกลับกัน ยิ่งตัวเลขนี้สูง ยิ่งแสดงว่ารถประหยัดพลังงานได้ดีนั่นเอง

วิธีการคำนวณอัตราสิ้นเปลืองรถไฟฟ้า

การคำนวณอัตราสิ้นเปลืองรถไฟฟ้าแบบง่ายๆ สามารถทำได้โดยใช้ข้อมูลจากแบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้าและระยะทางที่วิ่งได้จริง ซึ่งโดยทั่วไปแล้ว ผู้ผลิตรถยนต์ไฟฟ้าจะระบุความจุแบตเตอรี่ของรถเป็นหน่วยกิโลวัตต์-ชั่วโมง (kWh) และระบุระยะทางวิ่งสูงสุดต่อการชาร์จเต็มหนึ่งครั้งตามมาตรฐานการทดสอบต่างๆ เช่น WLTP (Worldwide Harmonised Light Vehicle Test Procedure) หรือ NEDC (New European Driving Cycle) ที่นิยมใช้อย่างแพร่หลายในไทย

สูตรการคำนวณอย่างง่าย

อัตราสิ้นเปลือง (kWh/100 km) = ระยะทางวิ่งสูงสุด (km) หาร ความจุแบตเตอรี่ทั้งหมด (kWh)​ จากนั้น คูณด้วย 100

ตัวอย่างที่ 1: Tesla Model 3 Long Range

• ความจุแบตเตอรี่: ประมาณ 75 kWh 

• ระยะทางวิ่งสูงสุด (WLTP): ประมาณ 629 km 

• อัตราสิ้นเปลือง (kWh/100 km) = 629 (km) หาร 75 (kWh)​ จากนั้นคูณด้วย 100 จะได้อัตราสิ้นเปลืองออกมาที่ 11.92 kWh/100 km

เพื่อให้ผู้ใช้งานรถยนต์ไฟฟ้าสามารถเข้าใจและเปรียบเทียบประสิทธิภาพการใช้พลังงานได้ง่ายขึ้น โดยเฉพาะสำหรับผู้ที่คุ้นเคยกับการคำนวณแบบ "ระยะทางต่อพลังงานที่ใช้ไป" หรือ “กิโลเมตรต่อลิตร” เหมือนรถยนต์สันดาปภายใน เราสามารถแปลงหน่วยอัตราสิ้นเปลืองรถไฟฟ้าให้เป็น กิโลเมตรต่อไฟฟ้า 1 หน่วย ได้เช่นกัน ซึ่งไฟฟ้า 1 หน่วย คือ 1 กิโลวัตต์-ชั่วโมง (kWh) นั่นเอง ยิ่งตัวเลขกิโลเมตรต่อหน่วยสูงเท่าไหร่ ยิ่งแสดงว่ารถคันนั้นประหยัดพลังงานได้ดีและวิ่งได้ระยะทางไกลขึ้นต่อการใช้ไฟฟ้า 1 หน่วย

​​การคำนวณจะใช้ข้อมูลจากระยะทางวิ่งสูงสุดที่รถสามารถทำได้ต่อการชาร์จเต็มหนึ่งครั้ง และขนาดความจุของแบตเตอรี่ (กิโลวัตต์-ชั่วโมง หรือ kWh)โดยมีสูตรดังนี้ กิโลเมตรต่อไฟฟ้า 1 หน่วย (km/kWh) = ระยะทางวิ่งสูงสุด (km) หาร ความจุแบตเตอรี่ทั้งหมด (kWh)​

ตารางอัตราสิ้นเปลืองรถไฟฟ้า (กิโลเมตรต่อไฟฟ้า 1 หน่วย) ของรถยนต์ไฟฟ้าที่มีจำหน่ายในไทย

เราจะพาคุณไปดูข้อมูลความจุแบตเตอรี่และระยะทางวิ่งที่รถไฟฟ้าแต่ละรุ่นทำได้ ซึ่งอาจแตกต่างกันไปในแต่ละรุ่นย่อยและปีที่ผลิต คุณควรตรวจสอบข้อมูลที่ถูกต้องจากผู้จำหน่ายหรือเอกสารอย่างเป็นทางการของรถยนต์รุ่นนั้นๆ อีกครั้ง ทั้งนี้เราจะนำเสนอค่า WLTP ที่ให้ค่าที่ใกล้เคียงการใช้งานจริงมากกว่า NEDC ที่ผู้ผลิตนิยมนำเสนอเวลาทำการตลาดรถอีวีรุ่นใหม่ของพวกเขา

วิธีคำนวณค่าใช้จ่ายในการใช้รถยนต์ไฟฟ้า (บาทต่อกิโลเมตร)

หากคุณกำลังวางแผนที่จะซื้อรถยนต์ไฟฟ้าคันใหม่อยู่ รวมถึงอยากรู้ว่าในแต่ละวันหรือแต่ละเดือนจะต้องจ่ายค่าไฟฟ้าไปเท่าไรนั้น เราจะเริ่มด้วยการนำค่าไฟฟ้าที่ใช้ในการชาร์จ (คิดเป็นบาท) มาหารด้วยระยะทางที่รถวิ่งได้จริง (เป็นกิโลเมตร) เพื่อให้ได้ตัวเลขค่าใช้จ่ายเฉลี่ยต่อกิโลเมตร ซึ่งจะช่วยให้คุณเปรียบเทียบกับรถยนต์สันดาปได้ง่ายขึ้น

1. ทราบอัตราค่าไฟฟ้าต่อหน่วย: ตรวจสอบอัตราค่าไฟฟ้าต่อหน่วย (บาทต่อ kWh) จากบิลค่าไฟที่บ้านของคุณ หรืออัตราค่าบริการจากสถานีชาร์จสาธารณะ โดยปกติแล้ว ค่าไฟบ้านจะถูกกว่าค่าชาร์จจากสถานีสาธารณะ

2. ทราบอัตราสิ้นเปลืองของรถไฟฟ้า: ใช้ค่า กิโลเมตรต่อไฟฟ้า 1 หน่วย (km/kWh) ของรถคุณ ซึ่งได้จากตารางคำนวณก่อนหน้านี้ หรือจากข้อมูลสเปกรถที่ผู้ผลิตระบุไว้ ยิ่งรถของคุณวิ่งได้กิโลเมตรต่อ kWh มากเท่าไหร่ ก็จะยิ่งประหยัดค่าไฟมากขึ้นเท่านั้น

3. คำนวณค่าใช้จ่าย: นำอัตราค่าไฟฟ้าต่อหน่วย (บาท/kWh) มาหารด้วยอัตราสิ้นเปลืองของรถ (km/kWh) คุณก็จะได้ค่าใช้จ่ายเฉลี่ยเป็น บาทต่อกิโลเมตร

สำหรับสูตรคำนวณสามารถคิดตามได้ไม่ยากดังนี้

ค่าใช้จ่าย (บาท/กม.) = อัตราสิ้นเปลืองรถไฟฟ้า (km/kWh) หารด้วยอัตราค่าไฟฟ้า (บาท/kWh)​

ตัวอย่างการคำนวณ:

• สมมติว่าค่าไฟฟ้าที่บ้านอยู่ที่ 4.50 บาท/kWh

• รถของคุณมีอัตราสิ้นเปลืองไฟฟ้าที่ 7 กม./kWh

• ค่าใช้จ่ายต่อกิโลเมตร = 4.50 บาท/kWh ÷ 7 กม./kWh = 0.64 บาท/กม.

เพื่อช่วยให้คุณสามารถใช้รถอีวีคันโปรดได้อย่างประหยัดคุ้มค่ามากยิ่งขึ้น รวมถึงช่วยยืดอายุของแบตเตอรี่ให้มีประสิทธิภาพที่ดีในระยะยาว มิชลินจะมาบอก 4 วิธีในการทำให้รถยนต์ไฟฟ้าวิ่งได้ระยะทางที่ไกลขึ้น